5 Przemian dla naszego zdrowia

Wywiad z Katarzyną Jaszczyk-Górską, miłośniczką oraz nauczycielką Kuchni 5 Przemian i medycyny chińskiej.

Natalia: To, co zawsze podobało mi się w chińskiej tradycji to upodobanie do słowa Przemiana. Mamy I-Cing, starochińską wyrocznię, która nazywa się Księga Przemian i Kuchnię 5 Przemian. Zdaje się, że Chińczycy od dawna dostrzegali cykliczność życia na ziemi i starali się te zmiany śledzić?

Kasia: Tak, Chińczycy obserwowali bacznie to, co dzieje się w naturze i dostrzegli istniejące w niej cykle, a także to że wszystko jest w nieustannym procesie zmiany, mówi się wręcz, że  jedyną stałą jest zmienna. Według Tradycyjnej Medycyny Chińskiej człowiek jest częścią natury, życie w zgodzie z jej prawami jest jednym z podstawowych warunków zachowania zdrowia. Powinno się to wyrażać miedzy innymi we współdziałaniu z różnymi cyklami, jakie występują w naturze na przykład z cyklami pór roku czy fazami księżyca.

Na czym w takim razie polega rola lekarza? Ma uczyć ludzi współpracy z tymi rytmami?

TMC (Tradycyjna Medycyna Chińska) jest medycyna profilaktyczną. Rola lekarza powinna sprowadzać się w głównej mierze do roli edukacyjnej, do uświadamiania pacjenta, jaki styl życia i odżywiania najbardziej wspiera jego zdrowie. Jednym z elementów tej edukacji jest zalecanie życia w zgodzie z porami roku, rytmem dobowym, a w przypadku kobiet również z cyklem miesięcznym.

Dlaczego zajęłaś się medycyną chińską?

Odkryłam TMC poszukując alternatywnych sposobów leczenia alergii, do czego skłoniła mnie bezradnośc medycyny zachodniej wobec tej choroby i mizerne skutki wieloletniego „ leczenia” i odczulań. Po tym jak wiele lat byłam zdana na częste wizyty u lekarzy i zażywanie leków spodobała mi się perspektywa bycia niezależnym i wzięcia sprawy w swoje ręce. 8 lat temu jesienią zmieniłam dietę, a ponieważ efekty jeśli chodzi o alergię widziałam już wiosną, zaczęłam zgłębiać tą wiedzę i robię to do dziś i myślę, że tak już zostanie...

Zwykle w tekstach o chińskiej medycynie pojawiają się takie terminy jak Yin i Yang, energia Qi. Mogłabyś je wyjaśnić?

TMC wywodzi się z filozofii taoistycznej, w której prawo Yin i Yang jest podstawową teorią wyjaśniającą wszystkie zjawiska zachodzące we wszechświecie i przez analogie w organiźmie człowieka.

Mówi ona o dwóch jakościach, energiach, które są z jednej strony przeciwstawne, a z drugiej uzupełniają się i istnienie jednej warunkuje istnienie tej drugiej. Najistotniejszy w tej teorii jest nieustający proces przemiany Yin w Yang i Yang w Yin. Zrozumienie tej teorii jest trudne dla naszych zachodnich umysłów przyzwyczajonych do sztywnych definicji. W chińskiej filozofii myślimy przez analogie, nie ma sztywnych definicji, dlatego nie można tak „ po zachodniemu” zdefiniować Yin i Yang, coś jest Yang w odniesieniu do czegoś, np.: w dietetyce którą się zajmuję – warzywa są Yin, a mięso jest Yang, więc marchew jest Yin w stosunku do mięsa, ale w obrębie warzyw jest Yang w porównaniu np. z pomidorem.

Pytałaś też o Qi. Chodzi o energię życiową i jest to bardzo ważny czynnik różniący medycynę i dietetykę chińską od zachodniej. Energia, czyli Qi jest obecna w naszym ciele i przepływa w kanałach energetycznych zwanych meridianami zgodnie z dobowym rytmem. Każdy narząd w naszym ciele ma swój meridian. Swobodny, niezakłócony  przepływ energii w ciele zapewnia równowagę, a tym samym zdrowie. W dużej mierze właśnie życie w zgodzie z rytmami obecnymi w naturze pozwala zachować równowagę energetyczną w ciele.

A skąd nazwa kuchnia 5 Przemian? Co to za tajemnicze przemiany i  na czym polegają?

Pięć Przemian jest drugą ważną teorią opisującą procesy zachodzące we wszechświecie. Obserwując naturę Chińczycy wyróżnili w niej pięć jakości zw. Przemianami. Dobrze obrazują je pory roku: wiosna, lato, babie lato, jesień, zima czy też etapy życia: dzieciństwo, młodość, dorosłość, dojrzałość i starość. W każdej z tych faz tak jak w każdej z pór roku korzystny jest inny styl życia i odżywiania. Kuchnia Pięciu Przemian jest najbardziej kojarzona z dodawaniem składników potrawy w określonej kolejności. Takie rozumienie tej teorii jest uproszczeniem, gdyż w kuchni Pięciu Przemian równie ważne jest to, jakich składników i przypraw użyjemy oraz w jaki sposób je przygotujemy. Do tego potrzebna jest wiedza o właściwościach energetycznych produktów i ich działaniu termicznym. Poza tym różne produkty i różne sposoby ich przygotowania są korzystne w poszczególnych porach roku. Istotny jest również rytm dobowy – np.: nie będą nam służyły potrawy ugotowane nawet we właściwej kolejności, jeśli będziemy je jedli zbyt późno. Idąc dalej można dostosować dietę do potrzeb naszego organizmu.

Pięciu Przemianom są przyporządkowane także narządy naszego ciała, a gotowanie wg kolejności przemian służy temu, żeby wszystkie narządy były dobrze odżywione, te, które tego potrzebują zostały szczególnie wzmocnione, a potrawa stała się łatwiej strawna i przyswajalna.

Co to podejście daje kobietom?

Znając właściwości produktów i działanie róznych technik przygotowywania posiłków można je wykorzystać np.: dostosowując dietę przed i po miesiączce tak, aby zapobiegać objawom przedmiesiączkowym, nie zakłócać jej przebiegu i wzmocnić organizm po jej zakończeniu. Bardzo skutecznie można wesprzeć odpowiednią dietą wzmacniającą kobietę po porodzie. Z kolei u kobiet dojrzałych odpowiedni sposób odżywiania zapobiega objawom menopauzy.

A jaka, zdaniem chińskiej medycyny, jest rola miesiączki?

Miesiączka jest również wyrazem cyklu, jakiemu podlega ciało kobiety. Tak jak księżyc przybywa i ubywa, a morze ma przypływy i odpływy tak w ciele kobiety macica wypełnia się co miesiąc krwią i gdy nie dochodzi do poczęcia krew jest usuwana, a na jej miejsce organizm wytwarza nową krew.

Ta wymiana krwi daje organizmowi kobiety jednocześnie dodatkową droge oczyszczania – wraz z krwią organizm może usunąć to, co zbędne. Zdaniem medycyny chińskiej przed rozpoczęciem miesiączki  cała energia organizmu jest skierowana na zgromadzenie krwi w macicy i usunięcie jej wraz z tym, co zbędne. Stąd odczuwalny spadek energii przed i w trakcie miesiączki. Respektowanie tego spadku energii i pozwolenie sobie na odpoczynek oraz ograniczenie aktywności w tym czasie jest bardzo ważne dla zdrowia kobiety. Także prawidłowa dieta przed i w trakcie miesiączki wspomaga organizm i nie obciąża go dodatkową pracą.

Czy czegoś powinnyśmy unikać w trakcie lub przed miesiączką?

Bardzo ważnym aspektem współdziałania z cyklem jest uświadomienie sobie, że w  czasie miesiączki osłabiona jest nasza energia ochronna i jesteśmy bardziej narażone na wpływ czynników zewnętrznych. Dlatego istotna jest ochrona ciała przed zimnem i wilgocią – unikanie  pływania, zimnych kąpieli, narażenia stóp na zmarznięcie, w miarę możliwości nie mycie głowy w czasie miesiączki lub zachowanie szczególnej ostrożności.

Ochrona przed zimnem i wilgocią jest szczególnie ważna  w okresie dojrzewania, aby zapobiec późniejszym bolesnym miesiączkom. Ignorowanie tego faktu może bowiem powodować wniknięcie zimna do meridianu wątroby i skutkować bardzo silnymi bólami w podbrzuszu, torbielami jajników i wydłużającymi się cyklami.

Jakie są ogólne zasady diety, która zapewni nam zdrowie?

Mówiąc najogólniej dieta, która sprzyja zdrowiu to:

-         przewaga gotowanego, najlepiej domowego  jedzenia bez sztucznych dodatków

-         korzystanie z krajowych produktów sezonowych

-         jedzenie zgodnie z zasadą „ Śniadanie jedz jak król, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolacje oddaj wrogowi”

-         jedzenie bez pośpiechu, w miłej atmosferze i z przyjemnością

Dziekuję za rozmowę! 

Katarzyna Jaszczyk-Górska – od 7 lat studiuje medycynę chińską. Zaczęła od kursu dietetyki i wprowadzenia jej na codzień do swojej kuchni. Od 6 lat uczy się medycyny chińskiej u nauczycieli Avicenna Institut. Skończyła 4letni kurs TMC (tradycyjnej medycyny chińskiej) prowadzony przez Matthiasa Hunecke i kontynuuje naukę na 4letnim kursie "Diagnostyki różnicowej" prowadzonym przez Claude'a Diolosę. Poza tym wzięła udział w kilkudniowych kursach, miedzy innymi Ginekologia w TMC - C. Diolosa i Cztery filary organizmu - kurs o ziołach chińskich. Od 2007 roku prowadzi warsztaty gotowania pod hasłem " Skorzystaj z energii pożywienia". Chętnie dzieli sie swoją wiedzą z osobami, które lubią gotować i sprawia im to radość; chcą zadbać o siebie i swoich bliskich i są otwarte na zmiany swoich nawyków żywieniowych. 

Wkrótce druga rozmowa z Kasią o tym, jak według TMC zapobiegac i radzić sobie z zaburzeniami cyklu miesiączkowego.

 

Nienarodzona dziewczynka w połowie ciąży (waży wtedy ćwierć kilograma)– ma w swoich malutkich jajnikach 6 milionów komórek jajowych!

Wagina jest najczystszą przestrzenią kobiecego ciała, czystszą niż usta. Ma pH od 3,8 do 4,5, takie jak czerwone wino :-)

więcej o pieknie kobiecego ciała

  1. Recenzja Oskara Majdy
    7 skutecznych sposobów - recenzja Oskara Majdy"7 skutecznych sposobów na bolesne miesiączki, czyli jak przemienić ból w przyjemność " to według mnie obok „Tańca spirali” Starhawk najważniejsza książka, którą wydano w Polsce w 2016 roku. W odważny, bezpretensjonalny sposób poruszany jest w niej temat miesiączki, obłożonej w Polsce licznymi tabu, marginalizowanej, niejednokrotnie wyszydzanej. A przecież miesiączka jest ważną częścią życia każdej Polki i każdego Polaka. Nasze matki, siostry, żony, partnerki, koleżanki z pracy wszystkie miesiączkują, nawet jeśli większość z nich dokłada wszelkich starań, żeby ten aspekt ich życia pozostał niezauważalny, ukryty. Natalia Miłuńska, która od 18 lat zajmuje  się badaniem cyklu menstruacyjnego i pracuje w tym kontekście z kobietami stawia w swojej książce kilka ważkich tez. Według niej miesiączka nie musi być bolesnym, traumatycznym, doświadczeniem a praca z własnym cyklem menstruacyjnym może pozwolić każdej kobiecie nawiązać kontakt z jej własnym ciałem, jej kobiecością i całym związanym z nimi ogromnym potencjałem.
  2. Recenzja Izy Dziugieł
    Recenzja Izy Dziugieł Jej Wysokość Miesiączka Kochana Kobieto! Jeśli masz przeczytać jedną książkę w tym roku albo w następnym, to niech będzie ta. Ok? Zrób to z szacunku do siebie, bo na taki Ty i Twoje ciało zasługujecie!
  3. Recenzja Magdaleny z krag-kobiet.pl
    Mieszkanie było nieposprzątane, naczynia nieumyte, czytałam!Piękna, ważna i potrzebna książka, która dla wielu kobiet może być pierwszym albo kolejnym krokiem w kierunku większej akceptacji siebie, miłości do swojego ciała, zrozumienia cyklu, szacunku dla kobiecości.